RE / NATURE

Het Re / Nature festival brengt visionaire en speelse scenario’s van de toekomst, in beeld gebracht door kunstenaars, ontwerpers en wetenschappers. In een programma met monumentale kunstinstallaties, tentoonstellingen, workshops, inhoudelijke programma’s en stadsexpedities laat Re / Nature bezoekers kennis maken met innovatie en creativiteit op weg naar een kanteling van de ecologische disbalans. Re / Nature vindt plaats in het creatieve gebied rondom Willem II, de Verkadefabriek en Tramkade in Den Bosch, zowel op het binnen- als op het buitenterrein.

De wereld bevindt zich op een klimatologisch kruispunt. Eeuwenlang heeft de mens de natuurlijke bronnen aangesproken in een snelheid die ver voorbij het vermogen van de natuur is om te herstellen. Deze ecologische crisis is overduidelijk het gevolg van menselijk handelen, maar tegelijkertijd kan de mens ook bijdragen aan de oplossing. Re / Nature verkent op hoopvolle wijze onze veerkracht, bereidwilligheid en creativiteit om tot een hernieuwde balans en relatie met natuur te komen. Is het antwoord te vinden bij de mens: met technologie en innovatie? Of ligt het antwoord besloten in de wijsheid van de natuur? Re / Nature onderzoekt beiden en laat zien dat we in staat zijn om verandering te brengen.


Thema #1

Re / Think — Onze relatie
met de natuur

Met dit thema vragen we bezoekers om hun huidige relatie met de natuur te heroverwegen en inspireren we ze om tot actie te komen. Wat is onze volgende stap? Wat kunnen we doen om de milieucrisis te voorkomen? Van het nemen van juridische stappen tot het weten waar het eten in onze koelkast vandaan komt, alles telt. Onze samenleving maakt al jaren gebruik van de natuurlijke hulpbronnen van onze planeet. Waar dat vroeger noodzaak was, is de mens inmiddels te goed geworden in het beheersen van de natuurlijke wereld. Zozeer dat, als we het evenwicht niet terugbrengen, deze onevenredige uitbuiting ook voor ons gevolgen zal hebben.

Het thema Re / Think brengt verschillende voorstellen van kunstenaars en collectieven samen, die onderzoeken wat we kunnen doen om meer in harmonie te zijn met de natuurlijke wereld van onze planeet. Deze ontwerpers en collectieven onderzoeken holistische modellen voor de samenleving en streven ernaar de wereld als een verenigde entiteit te zien. Inheemse kennis, niet-menselijke perspectieven en nieuwe visies in de wetenschap brengen een nieuw begrip van onze relatie met de natuur.

Met: Ambassade van de Noordzee, Next Nature, Disnovation, Ecology Futures, Olafur Eliasson.


Thema #2

Re / Search — Wetenschap

Technologie wordt vaak gezien als het tegenovergestelde van de natuur. In dit thema komen ontwerpers, wetenschappers en publiek samen om te laten zien dat technologie ons daadwerkelijk kan helpen in onze strijd tegen de milieucrisis. Ook wordt getoond dat als de harde wetenschappen en de geesteswetenschappen interdisciplinair samenwerken, er grote stappen te maken zijn. Technologie wordt geproduceerd door mensen en kan een krachtig middel zijn voor verandering, mits verantwoord gebruikt.Technologie kan ons helpen natuurlijke fenomenen die niet door de menselijke zintuigen waargenomen kunnen worden, beter te begrijpen. Technologie kan ons dichter brengen bij de ervaringen van planten, dieren en zelfs soorten die als niet-voelend worden beschouwd. Het thema Re / Search toont het resultaat van dergelijke positieve technologische vooruitgang en bepleit dat ze de norm kunnen zijn. Bovendien gebruiken de werken bij dit thema de allernieuwste technologie en wetenschappelijke gegevens omgezet in een herkenbare en visuele taal waarmee ze een breed publiek kan aanspreken.

Met: Studio Drift, Jan Koen Lomans, Xandra van der Eijk, Thijs Biersteker, AKV | St. Joost, TUe en HKU.


Thema #3

Re / Member

Wat betekent het om mens te zijn? Wat is onze plek in de wereld? Hoe verhouden we ons tot niet-mensen? Dit thema biedt alternatieve opvattingen over de wereld door middel van geïnspireerde visies van kunstenaars en andere wegvoorbereiders die verder reiken dan de cognitieve kennis die zo dominant is in het Westen. De kunstenaars nemen ons mee in oeroude alsook pionierende wijsheden. Ze besteden aandacht aan de stemmen die zijn genegeerd door het voortdurende streven van het Westen naar groei en dominantie, en stellen dat juist het voortbestaan van onze soort binnenkort afhangt van een veranderend en inclusief perspectief.

Re / Member verwijst naar datgene wat men nog zou kunnen leren door inzicht te verwerven uit indigenous en niet-westerse tradities, maar ook uit de vergeten oude manieren van het oude Westen om meer verbonden met de natuur om te gaan. Het onderzoekt het integreren van een vergeten mens-natuur relatie. Dit is in feite een ontwikkeling die globaal gaande is. Tegelijkertijd verwijst Re / Member naar inclusiviteit. Want wie is lid, ‘member’ van de gemeenschap? Er is behoefte aan een gemeenschap waarin alle deelnemers gezien en gehoord worden: man, vrouw, LHBTQ+, verschillende achtergronden, nationaliteiten en ook de niet-mens.

Met: Tabita Rezaire, Institute of Queer Ecology, Jasper Griepink, Melanie Bonajo, Annika Kappner, Zheng Bo, Arahmaiani, Keiko Sato, Amanda Piña, Gayatri Kodikal en Müge Yilmaz.


Thema #4

Re / Shape — design for change

Binnen dit thema onderzoeken we hoe design ons leven beter kan vormgeven, zodat mensen meer verbonden zijn met de natuur en ecologischer kunnen leven. Re / Shape wil alle vooropgezette ideeën over hoe design, natuur en duurzaamheid eruit zien, achter zich laten om baanbrekende innovatieve voorstellen te kunnen introduceren. Bijvoorbeeld aan de hand van Biomimetica, een praktijk die de modellen van de natuur bestudeert en vervolgens deze ontwerpen en processen imiteert of er inspiratie uit haalt om menselijke problemen op te lossen. Of BioArt, waar de gebruikte materialen letterlijk natuurlijke weefsels en organismen zijn. Het thema Re / Shape maakt ruimte voor baanbrekende innovatieve voorstellen die reflecteren op design, natuur en duurzaamheid.

Met: Studio Drift, Stef Veldhuis, Fides Lapidaire, Jeroen Kooijmans & Elspeth Diederix, Tamar Frank, Atelier Van Lieshout, AKV | St. Joost, de TUe en Art & Technology van de HKU.


Thema #5

Re / Sponsible

Bij het thema Re / Sponsible presenteren we projecten die ons bewust maken van de individuele rol, maar ook de grotere schakels in het grotere geheel tonen. Het blijkt vaak moeilijk om over het grotere plaatje na te denken, om ons zorgen te maken over de gevolgen van individuele acties wanneer het resultaat niet direct of pas aan de andere kant van de wereld zichtbare gevolgen heeft. Met aandacht voor (de)kolonisatie en kapitalisme versus degrowth, verkennen we waar de kansen liggen om ecologische veranderingen teweeg te brengen in onze – globale – samenleving? Kansen en oplossingen, waarbij niet meer het ‘ik’ in het middelpunt staat, maar een ‘wij’, dat iedereen op de planeet omvat, mens en niet-mens. Met Re / Sponsible stimuleren we bezoekers hier over na te denken.

Met: Renzo Martens, Ibelisse Guardia Ferragutti, BuroKade, DDW en DISNOVATION.


Expeditie

RE / NATURE

Met een routekaart in de hand, ontdek je de omgeving van Tramkade als een expeditie, een route vol ervaringen. Bij binnenkomst op het festivalterrein wordt gevraagd hoe de reis naar het festival eruit zag. Kwam je met het OV of op de fiets, dan wordt je beloond met Eco Coins, waarmee je op het festival kortingen krijgt. Via een Broodje Poep, wandel je naar de installatie van Studio Drift, waar de schoonheid van natuur en intelligente technologie samenkomen.

In een van de industriële opslagbunkers betreed je de immersieve lichtinstallatie van Tamar Frank en verdwaal je in het online archief van Johan Grimonprez. Hij maakte een global YouTube database met bijzondere films over onze relatie met natuur. De verlokkingen van deze zwevende tuin van Jeroen Kooijmans & Elspeth Diederix vormt een welkome oase van heus groen in het industriële gebied van de Tramkade. Tussen de fabrieken staat een opvallend paviljoen van Ambassade van de Noordzee. Het ‘Audiment’ is gebouwd als een luisterplek voor de belangen van de natuur. Niet het praten (parler), maar luisteren wordt hier mogelijk gemaakt. Tussen alle expedities door kun je een tijdslot boeken bij het ‘Below Sea Level Restaurant’ waar je geniet van producten uit de zee. Wie durft mag daarna het composttoilet-toren van Atelier Van Lieshout beklimmen, met prachtig uitzicht over het festival. Wie meer van de stad wil zien en bovendien nieuwsgierig is naar een andere kijk op (de natuur in) de stad, kan aansluiten bij een van de wandelingen met kunstenaars (zoals Ienke Kastelein) en wetenschappers, of doet dit op eigen gelegenheid met een audiotour ontwikkeld door Expodium. Of je stapt in een van de bootsafari’s, over de Dieze, waar de rivieren de Dommel en de Aa samenkomen. Terug bij het festivalhart, bezoek je in Willem II de tentoonstelling met kunstenaarssjamanen waarin Melanie Bonajo, Arahmaiani, Annika Kappner, Jasper Griepink en anderen je uitnodigen alles wat je dacht te weten los te laten, of bezoek de lokale en jonge talenten op de begane grond. In Willem II en in de buitenlucht (op het festivalplein voor de silo’s), is het ook mogelijk om mee te doen aan bijzondere workshops.

Bij Werkwarenhuis, zijn behalve een bar en restaurant, projecten van internationale kunstenaars te zien die je naar exotische oorden brengen. Van de Aziatische jungle met Zheng Bo’s prachtige film ‘Pteridophilia’ (een liefdesspel tussen natuur en mannen), naar Congo met Renzo Martens film ‘White Cube’ en Disnovations sculpturen, allen over onze beladen — en nog steeds actuele koloniale geschiedenis. Thijs Biersteker vraagt je aandacht met Artificial Intelligence (AI) en op prachtige wijze voor schokkende ontwikkelingen in het regenwoud van Brazilië. Dichterbij huis? Laat je dan onderdompelen in de onderwaterwereld van de Noordzee met Xandra van der Eijk’s film.


Team
Imke Ruigrok (Artistiek directeur en curator) / Xandra van der Eijk (Curator educatie) / Jasper Griepink (Curator Re / Member) / Marije Lieuwens (Marcom en pers) / Tom Jaspers en Museumgoed (Productie) / Carlota Font Castelló (Assistent curator)

Partners
Stichting Future of Work / De Duurzame Week / AKV | St. Joost / AKV | Master Future Ecologies / Oerol Festival Terschelling / Hogeschool voor de Kunsten Utrecht — Art & Technology / Technical University Eindhoven — Innovation Space / Ambassade van de Noordzee — Parliament of Things / Garage Rotterdam / Stichting Niet Normaal INT / SPARK Makers Zone Den Bosch / Buro Kade Den Bosch / Gemeente ‘s-Hertogenbosch / Den Bosch Data Week / The New Block / KABK Den Haag / Bossche Vakschool / Willem I college / Museumgoed

Locaties
De Mengfabriek / Tramkade / Verkadefabriek / Werkwarenhuis Social Label Lab / Willem II / Den Bosch / AKV | St Joost

Wordt mogelijk gemaakt door
Gemeente Den Bosch / Brabant C